laokrung4

[|เมื่อผมไปเลี้ยง ”ผี” กับลาวครั่ง ....ที่บ้านโคก]
 หลายครั้งครับที่ผมได้มีโอกาสได้เข้าร่วมงาน**พิธีกรรม (****Ritual****)** ของกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลายในประเทศไทย ทั้งในฐานะของ**นักวิจัย นักท่องเที่ยว บังเอิญผ่านไป หรือในฐานะของญาติพี่น้องสุดพิเศษที่ถูกสร้างขึ้นเพราะความสัมพันธ์ที่ดันเข้าไปฝังตัวเก็บข้อมูลในหมู่บ้านนานวันจึงได้นับญาติเกี่ยวดองกัน** โดยเฉพาะที่หมู่บ้านนามว่า ** “บ้านโคก” ** ชุมชนใหญ่ของ ** “กลุ่มชาติพันธุ์ลาวครั่ง” **ที่นี่เป็นสนามวิจัยเพื่อฝึกฝนการเก็บข้อมูลทางมานุษยวิทยาที่สำคัญของหลายมหาวิทยาลัยในอดีต ทั้งศิลปากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์ มหิดล ฯลฯ **แต่ที่นี่ก็คือบ้านอีกหลังหนึ่งของผมครับ**  ** บ้านโคก ** เป็นหมู่บ้านหนึ่งในอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี อยู่ห่างจากเมืองโบราณและตลาดท่าพระยาจักรประมาณ 1.5 – 2 กิโลเมตร (อยู่ที่ว่าจะเข้าทางไหน) เป็นชุมชนชาว ** "ลาว" ** ที่ถูกกวาดต้อนมาตั้งแต่ครั้งล้นเกล้ารัชกาลที่ 3 อพยพเคลื่อนย้ายถิ่นฐานไปมากระจัดกระจายในเขตภาคกลาง ภาคตะวันตกและภาคเหนือ **เพื่อค้นหาภูมิประเทศที่เหมือนกับบ้านของเขาในอดีตครั้งอยู่ในอาณาจักรหลวงพระบาง** ที่ต้องมีป่าเขา แม่น้ำและทุ่งราบสำหรับเพาะปลูกข้าว **หลายคนคงสงสัย ชาวลาวเข้ามาได้อย่างไร เมื่อไหร่..... อ่านต่อเลยครับ** . 

.  การเข้ามาของคนลาวในสมัยโบราณมีอยู่สองลักษณะด้วยกันคือ **อพยพเข้ามาเองและถูกกวาดต้อนเข้ามา** **ที่อพยพมาเองก็จะเป็นพวกทางอีสาน** สมัยโบราณยังไม่มีพาสปอร์ตและยังไม่พรมแดนนะครับ พวกเขาจึงสามารถเดินทางกระจัดกระจายกันไปมาได้อย่างสะดวก เพื่อหาถิ่นฐานที่อุดมสมบูรณ์หรือลี้ภัยสงคราม **ส่วนที่ถูกกวาดต้อนเข้ามานั้น** ก็เพราะในช่วงต้นสมัยรัตนโกสินทร์ ผู้คนชาวกรุงศรีอยุธยาถูกกองทัพพม่าอังวะกวาดต้อนกลับไปเกือบหมด บ้างก็ไปอยู่มัณฑะเลย์ บ้างไปอยู่ไทยใหญ่ **ทุ่งราบภาคกลางของสยามจึงเกือบร้าง ผู้คนไพร่ฟ้ามีเหลืออยู่ไม่มาก เมื่อขาดแคลนแรงงาน การผลิตอาหารก็ไม่มีประสิทธิภาพ การสร้างบ้านแปลงเมืองใหม่ก็เป็นไปได้ยาก** .  สงครามโบราณเป็นสงครามแบบจารีต เมื่อชนะศึกก็จะกวาดตอนผู้คนไพร่ฟ้าราษฎรของบ้านเมืองที่พ่ายแพ้นั้นกลับไปยังดินแดนของตน เพื่อนำไปใช้เป็น ** “แรงงาน” ** ในการพัฒนาอาณาจักรให้รุ่งเรือง ส่วนที่จะฆ่าแบบล้างผลาญก็มีหลายครั้ง เช่นกรณีของ**ตาเมอเลน หรือเจงกีสข่าน** แต่แถวสุวรรณภูมินี้ไม่ค่อยมีครับ เพราะคนมันมีน้อย ฆ่าหมดก็ไม่มีแรงงานเหลือ .  เมื่อกรุงรัตนโกสินทร์ได้ทำสงครามกับกรุงศรีสัตนาคนหุตหรือลานช้าง อันเป็นที่รวมของอาณาจักรเวียงจันทร์และหลวงพระบางเข้าด้วยกัน ก็ได้กวาดต้อนผู้คนจากหัวเมืองลาว เข้ามาไว้เป็นแรงงานรอบพระนครในรอบแรก ๆ .  ** เช่นเดียวกับเมืองเชียงใหม่ครับ ** ในยุคต้นรัตนโกสินทร์ก็เป็นเมืองร้าง ผู้คนถูกกวาดต้อนไปเชียงแสนและพม่าจนเกือบหมด **กลุ่มคนสายพระเจ้ากาวิละจากลำปางเข้ายึดครองแทน** ล้นเกล้ารัชกาลที่ 1 จึงทรงนำทัพจากกรุงเทพ ฯ ขึ้นไป**กวาดต้อนผู้คนกลุ่มชาติพันธุ์หลากหลายจากแคว้นสิบสองปันนาและชาวลาวเหนือลงมาเป็นชาวเชียงใหม่และล้านนาในปัจจุบัน** รวมทั้งนำลงมาไว้รอบพระนคร เช่น ชาวไทยวน ที่คูบัว ราชบุรีไงครับ .  **ครั้งถึงสมัยล้นเกล้ารัชกาลที่** **3** เกิดสงครามใหญ่ระหว่างสองอาณาจักรขึ้น ในปีพุทธศักราช 2369 สงครามครั้งนี้เรามักจะ ** " **** ดูถูก" **เมืองลาวเขาว่าเป็นกบฏ แต่ชาวลาวมองว่า ** “เจ้าอนุวงษ์” ** คือมหาวีรบุรุษและเป็นศึกเพื่อกู้เอกราช (ยิ่งกว่าจูมง) ซึ่งหากศึกษาอย่างเข้าใจแล้วก็จะพบว่า เรามี **"****อคติ"** เรื่องชาตินิยมแอบแฝงไว้มากมายในประวัติศาสตร์ไทยในช่วงนี้ ข้อสรุปสั้น ๆ ของผมก็คือ ** "เจ้าอนุวงษ์นำทัพลาวหวังจะเข้ามาเอาชาวลาวที่ถูกกวาดต้อนมาครั้งรัชกาลที่ ** **1 กลับบ้านเกิด"** .  เมื่อสยามชนะสงครามเพราะชาวลาวที่เสวยสุขอยู่ที่โคราช เปลี่ยนใจหันกลับมาสวามิภักดิ์กับกรุงเทพ ฯ เวียงจันทน์จึงต้องถูกทำลายยับย่อย ดังพระราชดำรัสของรัชกาลที่สามความว่า **“ เมืองเวียงจันทน์นี้เป็นกบฏมาสองครั้งแล้ว ไม่ควรจะเอาไว้เป็นบ้านเป็นเมืองให้อยู่สืบไป ให้กลับไปทำลายล้างเสียให้สิ้น”** . <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> และงานศึกษาต่าง ๆ ได้กล่าวไว้ว่า **“...ตัวเมืองหลวงได้ถูกทำลายราบเรียบจนเป็นเมืองร้าง ยกเว้นแต่วัดวาอารามบางวัด ผู้คนพลเมืองก็ให้ไล่ต้อนเข้ามาอยู่ในประเทศสยาม...”** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> **"****....สงครามครั้งนี้ใหญ่หลวงมาก เป็นเหตุให้ประชาชนชาวลาวหลายเผ่าพันธุ์โยกย้ายที่อยู่อาศัยครั้งปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์นั้นก็ได้กวาดต้อนครอบครัวพวกลาวเลียงจันทน์มาไว้ที่เมืองลพบุรี สระบุรี สุพรรณบุรี นครชัยศรี......"** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ชาวลาวจากดินแดนที่เรียกว่า ** “ภูคัง” ** ก็ถูกกวาดต้อนมาด้วย ซึ่ง ลาวภูคัง หรือลาวเต่าเหลืองจาก **"****เมืองหลวงพระบาง"** นี้ ก็คือชาวลาวครั่งบ้านโคกในปัจจุบันครับ ** เชื่อกันว่าชื่อลาวครั่งกร่อนเสียงมาจากลาวภูคังนั่นเอง ** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> แต่ก่อนจะมาถึงบ้านโคกที่อู่ทอง กลุ่มชาวลาวครั่ง อพยพเคลื่อนย้ายกันไม่มีทิศทางชัดเจน แต่ส่วนมากจะอพยพไปตามเส้นทางเดินทัพโบราณ กระจัดกระจายไปตามที่ต่าง ๆ ทั้งที่**ด่านซ้าย จังหวัดเลย เรียกตัวเองว่า** **“ลาวด่าน”** อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์ ก็มีชาวลาวครั่งอพยพเข้าไปตั้งถิ่นฐาน เรียกตัวเองตามชื่อสภาพแวดล้อมว่า ** “ลาวโนนปอแดง” “ ลาวหนองเหมือน” ** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ชาวลาวอีกหลายกลุ่มที่แตกต่างกันตามถิ่นฐานเดิม บางส่วนก็อพยพตามเส้นทางภูเขาจากอำเภออู่ทองขึ้นยังไปยังด่านช้าง และเข้าไปตั้งถิ่นฐานในเขตหุบเขาของ** อำเภอบ้านไร่ อำเภอทัพทัน เรียกตัวเองว่า" **** ลาวทัพคล้าย" ** ก็เป็นกลุ่มลาวครั่งอีกกลุ่มหนึ่ง ที่หลายคนอาจจะรู้จักชื่อเสียงของสินค้าขึ้นชื่อ OTOP ** “ผ้าทอบ้านไร่” ** อันสวยงาม ซึ่งนั่นก็คือผ้าทอมืออันเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญอย่างหนึ่งของชาวลาวครั่งครับ <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> การอพยพในช่วงแรก ๆ เมื่อพวนกันมาถึงเมืองสุพรรณบุรี ต่างก็แยกย้ายไปตั้งถิ่นฐานรวมกลุ่มตามชาติพันธุ์ของตน ทั้ง** ลาวเวียง (ลาวหลวงจากเวียงจันทน์) ลาวโซ่ง (ไทดำหรือไททรงดำจากลาวเหนือแถบเดียนเบียนฟู) ลาวครั่ง ลาวกา ** ทุกกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเตรียมพร้อมที่จะต้องโยกย้ายถิ่นฐานตลอดเวลา เพราะเป็นเชลยสงครามและเป็นชนกลุ่มน้อย จึงไม่มีความแน่นอน หลายกลุ่มอพยพกระจายตัวไปตั้งถิ่นฐาน บุกเบิกที่ทำกินในพื้นที่ใหม่ ๆ เช่นชาวลาวครั่งจากพนมทวน และสองพี่น้อง ก็ได้อพยพขึ้นไป **พรหมพิราม วังทองของจังหวัดพิษณุโลก บ้านเกาะน้อย ศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย คลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร บรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์ วัดสิงห์ จังหวัดชัยนาท กำแพงแสน และนครปฐม** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ในสมัยล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 จึงชัดเจนว่ามีลาวครั่งอพยพมาตั้งถิ่นฐานในเมืองอู่ทองเป็นครั้งแรก เมื่อ ** “นายกองแดง” ** นำกลุ่มญาติพี่น้องจากชัยนาทและสุพรรณบุรี มาตั้งชุมชนที่บ้าน ** " **** หนองตาสาม" ** กลายเป็นหมู่บ้านใหญ่ของชาวลาวครั่ง <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> เมื่อชุมชนลาวครั่งใหญ่ขึ้น จึงมีการขยายตัวออกไปหักร้างถางพงเพิ่มเติม จนมีกลุ่มหนึ่งมาตั้งถิ่นฐานที่โคกป่าละเมาะ ที่มีสัตว์ป่ามากมายอาศัยอยู่ ทั้งเสือ ช้าง จิ้งจอก อีเก้ง แต่ที่มีมากที่สุดคือ** " **** กระต่าย" ** ชาวลาวจึงเรียกโคกป่านี้ว่า **“โคกขี้กระต่าย”** นานวันเข้า พื้นที่ป่าก็กลายมาเป็นพื้นที่เพาะปลูกและทุ่งข้าว โคกป่าละเมาะกลายมาเป็นโคกห้างนา เป็นเนินเลี้ยงวัวควายชั่วคราว จนกลายมาเป็นหมู่ **“บ้านโคก”**อย่างถาวรในเวลาต่อมา <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ประวัติศาสตร์ของท้องถิ่นของประเทศไทย มีเรื่องราวของกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลายผสมอยู่มากมายครับ หลายคนไม่รู้และยังไม่เคยเข้าใจว่า **กลุ่มชาวลาวที่ถูกกวาดต้อนมาจำนวนมหาศาลในอดีตนี่แหละก็คือคนไทยในปัจจุบันนั่นเอง ทั้งที่ผสมผสานกับคนจีนและชาวสยามโบราณ หรือผสมแค่กับคนจีน อย่างที่มีบางคนบอกว่า คนไทยก็คือ** **“จีนปนลาว” ก็มีส่วนถูกไม่น้อย** <span style="font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ** ชาวลาวครั่ง ที่บ้านโคกมีความเชื่อ ประเพณีพิธีกรรมที่สืบทอดมาเป็นวัฒนธรรมที่สวยงาม ตั้งแต่ครั้งอาศัยในหลวงพระบาง **ถ่ายทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น **ทั้งความเชื่อความศรัทธาในพระพุทธศาสนาและความเชื่อในเรื่องของอำนาจเหนือธรรมชาติ** หรือความเชื่อในเรื่องของ** " **** ผี" ** ครับ <span style="font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> การนับถือ **"****ผี"** มีอยู่สองแบบ คือ **การนับถือผีเจ้านายและการนับถือผีเทวดา** การถือผี จึงไม่ใช่เรื่องราวของ **"****ผี"** **น่ากลัวที่คอยหลอกหลอนผู้คนในวันฮาโลวีน หรือตามริมฝั่งน้ำ เช่นอิทธิพลของต่างประเทศ และวรรณกรรมร่วมสมัย** แต่ผีของชาวลาวคือ ** “ผีดี” **หรือผีบรรพบุรุษ ในความหมายเดียวกันที่เราจะเห็นผีบรรพบุรุษนี้ในทุก ๆ แห่งของประเทศไทย ถ้าสังเกตดี ๆ เช่น **"****ผีตาโขน"** ของชาวลาวครั่งที่ด่านซ้ายไงครับ ตอนนี้ผีบรรพบุรุษชาวลาวกำลังโกอินเตอร์ไปซะแล้ว <span style="font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> **ผีเทวดาเป็นวิญญาณของรุกเทวดาที่เคยคุ้มครองบ้านเมืองหลวงพระบาง** นายกองแดงได้นำคณะไปอัญเชิญผีเทวดาจากศาลผีเทวดาอารักษ์ใหญ่ที่**อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์** มาตั้งไว้ที่บ้านนายกองแดงในสมัยเริ่มตั้งหมู่บ้านหนองตาสาม มี ** " **** คนต้น" ** เป็นผู้ติดต่อสื่อสารกับวิญญาณ คอยดูแลเลี้ยงภูตผี ซึ่งจะสืบทอดตำแหน่งนี้เฉพาะคนในตระกูลเดียวกันเท่านั้น

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> **ส่วนผีเจ้านาย เชื่อกันว่าผีของมูลนายหรือกษัตริย์ที่เคยปกครองหลวงพระบางมาในครั้งอดีต หรืออาจจะวิญญาณของบรรพบุรุษ ผู้เฒ่าผู้แก่ หรือปู่ย่าตายายที่ล่วงลับไปแล้ว** มี ** “กวน” ** เป็นหัวหน้าผู้ประกอบพิธีกรรมเลี้ยงผี กวนจะเป็นทั้งผู้นำทางความเชื่อและผู้นำทางจิตวิญญาณของผู้คนในชุมชนในเวลาเดียวกัน

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> **ชาวบ้านโคกจะนับถือผีเจ้านายมากกว่าผีเทวดาครับ** สืบทอดต่อกันมาจากคนรุ่นที่แล้ว การอยู่ร่วมกันของผีทั้งสองก็มิได้เป็นกฎเกณฑ์ตายตัว ผู้คนก็สามารถเลือกนับถือผีได้ตามความเหมาะสม แต่บ้านโคกจะจัดเฉพาะพิธีกรรมเลี้ยงผีเจ้านาย ส่วนผีเทวดาจะไปจัดกันที่วัดหนองตาสามที่เป็นหมู่บ้านใหญ่เริ่มแรก เพราะยังมีผู้คนนับถือผีเทวดาอยู่มาก

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> **ทุกครั้งที่มีงานพิธีกรรมในรอบวงจรชีวิต(เกิด บวช แต่งงาน ตาย)** ก็มักจะมาบอกกล่าวกับคนต้นหรือกวนให้ติดต่อกับผีเพื่อแจ้งข่าวสาร เรียกว่าพิธี ** “แปลงผีแปลงเรือน” ** เครื่องบูชาที่ใช้กับผีจะแตกต่างกัน หากหนีตามกันหรือเกิดการ ** " **** ผิดผี" ** ขึ้น แล้วกลับมาส่งตัวในหมู่บ้าน ก็จะต้องเสียผีด้วยเหล้า 8 ไห ไก่ 8 ตัว มาแปลงผีหรือขอขมาลาโทษ ในสมัยโบราณเรื่องของการผิดผี การชู้สาว การค้างคืนโดยไม่เหมาะสมถือเป็นเรื่องใหญ่ที่ไม่ได้รับการยอมรับในสังคมชาวลาวครั่ง **แต่ปัจจุบันโลกมันไปเปลี่ยนไปมากแล้วครับ** **.....** **ผีตามไม่ทันแล้ว !!!** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> งานเลี้ยงผีที่ผมไปเป็นประจำ จะจัดขึ้นในราวเดือน 7 ก่อนฤดูฝน โดย ** “กวน” ** จะเป็นผู้กำหนดวันเวลาที่แน่นอน **การจัดพิธีกรรมเลี้ยงผีเจ้านายก็เพื่อเป็นการเซ่นสรวงบูชา สำนึกขอบคุณที่ผีเจ้านายได้ดูแลหมู่บ้านมาโดยตลอด เป็นการขอพรประจำปี ยังเป็นจังหวะดีของพิธีกรรมแก้บน หรือแปลงผีแปลงเรือน สำหรับบ้านที่จัดงานแต่งงานไปเมื่อปีที่แล้ว บ้านที่มีลูกที่เกิดใหม่ หรือเรื่องราวต่าง ๆ ที่ผู้คนในหมู่บ้านทำไปแล้วแต่ยังไม่ได้ขอขมาลาโทษหรือขออนุญาตผีไว้ ถือเป็นการสะสางหนี้ที่มีต่อผีเจ้านายรวบยอดทั้งปีเลยครับ !!!** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> งานพิธีกรรมเลี้ยงผีเจ้านาย จะเริ่มก่อนพิธีกรรมเลี้ยงผีเทวดา เพราะผู้คนในบ้านโคกให้ความนับถือมากกว่า งานเลี้ยงผีเจ้านายนี้จะไปจัดกันที่บริเวณ ** “หอเจ้านาย” ** พื้นที่กลางสาธารณะทางทิศเหนือของหมู่บ้าน โดยมี **“กวน”** เป็นผู้นำในพิธีกรรม และต้องมี ** " **** ร่างทรง" ** เป็นองค์ประกอบที่สำคัญของงานครับ <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ผู้เฒ่าผู้แก่ของชาวครั่งจะเรียก ** “โซ้น” ** เป็นคำนำหน้าชื่อ มีหน้าที่สำคัญในการเตรียมตัวจัดงานเลี้ยงผีเจ้านาย ในเช้าวันแรก โซ้นต่างทยอยกันเข้ามาที่หอเจ้านาย เพื่อทำความสะอาดศาล ล้างพวงมาลัยพลาสติคที่ประดับอยู่และกวาดเศษใบไม้ โดยมีลูกหลานเข้ามาช่วยกันหลายคน <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> **หอเจ้านายของบ้านโคก** เป็นพื้นที่ป่าโปร่งประมาณ 2 ไร่ มีศาลเพียงตาจำนวน 7 หลัง ด้านหน้ามีศาลเจ้าที่อยู่ศาลหนึ่ง ในระหว่างที่ผู้เฒ่าผู้แก่กำลังสาละวนกับการทำความสะอาดศาลเพียงตาและพื้นที่หอเจ้านาย ด้านนอกก็จัดเตรียมจัดเตรียมโต๊ะเก้าอี้ และเวทีดนตรีหมอรำแคน ที่ได้เงินมาจากการสมทบทุนของผู้คนในหมู่บ้านตามกำลังฐานะ ส่วนในยามค่ำคืนแรกนั้นก็จะมีการจัดฉายหนังกลางแปลงที่บริเวณลานหน้าเจ้านายเพื่อชักชวนประชาสัมพันธ์ให้ผู้คนในหมู่บ้านรู้ว่า **พรุ่งนี้จะมีงานแล้วนะ !!!** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">



<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> **ในช่วงเช้าของวันที่สองถือเป็นวันงาน** ชาวบ้านทุกเพศ ทุกวัย ต่างจะอุ้มลูกจูงหลาน หิ้วหาบนำเครื่องบูชาทั้งที่เป็นอาหารคาวหวาน ดอกไม้และธูปเทียน รวมทั้งเครื่องแก้บนซึ่งก็จะมี ** "เหล้าขาว" ** เป็นเครื่องเซ่นสำคัญ มารวมตัวกันในบริเวณหอเจ้านาย ในช่วงแรกกวนก็จะจัดชุดเครื่องเซ่นไปเซ่นศาลเจ้าที่ก่อน เพื่อขออนุญาตจัดงาน หลังจากขออนุญาตเจ้าที่แล้ว ผู้ชายก็จะช่วยกันฆ่าหมูใหญ่ หนึ่งตัว และไก่อีกเป็นจำนวนมาก เพื่อนำเนื้อมาทำเป็นอาหารเซ่นสรวงบูชาและอาหารสำหรับผู้คนที่เข้ามาร่วมพิธีกรรมทุกคน (รู้สึกว่าจะทำเป็นลาบหมู) <span style="font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">







<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> **ชาวบ้านจะนั่งแยกเป็นกลุ่ม ๆ ตามที่รู้จักคุ้นเคยกัน** ผู้ชายจะแยกไปนั่งอีกทาง ผู้หญิงและเด็กจะนั่งแยกมาอีกมุมหนึ่ง <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

.

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> เมื่อถึงเวลาก็จะนำเครื่องเซ่นสังเวยของตนมาถวายให้กับ **"****ร่างทรง"** ที่เป็นบุคคลที่ชาวบ้านยอมรับว่าเป็นคนดีและสะอาด ** และเมื่อวิญญาณผีเจ้านายเข้าประทับร่างทรงแล้ว ** ร่างทรงก็จะนำบุหรี่ออกมาสูบชนิดมวนต่อมวน นั่งอยู่ทางหน้าของศาลเพียงตาใหญ่ซักพัก <span style="font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ** แล้วก็พลันลุกขึ้นวิ่งไปมารอบศาล ชนกิ่งหนามไผ่ ล้มกลิ้งไปมา โดยไม่แสดงความเกรงกลัวหรือเจ็บปวด ** ชาวบ้านเล่าว่า ร่างทรงจะวิ่งกลับไปหลวงพระบางที่ประเทศลาว จึงต้องมีผู้ไปเชิญร่างทรงให้กลับมาที่ศาลอีกครั้งหนึ่ง เมื่อกลับมาก็ยังลุกนั่งไม่เป็นที่ กระสับกระส่าย ผู้คนก็นำเครื่องเซ่นมาแปลงผีแก้บนที่เคยขอไว้ โดยมีกวนเป็นผู้ติดต่อให้ เมื่อขอขมาต่อแถวกันจนหมดแล้ว **ร่างทรงก็จะทำนายเหตุร้ายและทำนายการเพาะปลูกในฤดูกาลนี้ให้กับผู้คนได้ทราบ แล้วก็จะเดินไปปะพรมน้ำมนต์ให้กับชาวบ้านทุกกลุ่มที่นั่งอยู่ในหอเจ้านายเพื่อเป็นสิริมงคล**

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ** ชาวบ้านทุกเพศวัย ก็จะนำอาหารมานั่งทานกันในระหว่างรอการเข้าทรง ** ทั้งที่เป็นอาหารที่นำมาเองและอาหารที่ปรุงภายในศาล และก็จะออกมาที่โต๊ะจีนที่จัดไว้ หลายคนก็กลับบ้านกันไป <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

<span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ส่วนที่เหลือก็จะมาสนุกสนาน เฉลิมฉลองงานพิธีกรรม ด้วยดนตรีหมอรำแคน เหล้าขาว อาหารเซ่นสรวงและก็ออกมาร่ายรำในจังหวะแคนกันเป็นที่สนุกสนาน ** ซึ่งผมได้ถือโอกาสควงสาวน้อย "รีเบคก้า" จากประเทศกัวเตมาลาออกไปร่วมรำเซิ้งด้วยอาการมึนเมา **เพราะต้องดื่มและกินอย่างชาวบ้านไม่ให้แตกต่าง ......นั่นก็คือเทคนิคการวิจัยทางมานุษยวิทยาแบบหนึ่ง ที่เรียกว่า **“การสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วม” (Participant Observations) ครับ** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">

.

.

. <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ** " **** ผีเจ้านาย" ** ในความหมายของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวครั่งที่บ้านโคก คือผีบรรพบุรุษที่ช่วยให้ผู้คนมีความมั่นคงทางจิตใจและสร้างความเชื่อมั่นในชีวิต ให้มีความเข้มแข็งในการประกอบอาชีพและดำเนินชีวิตประจำวัน เป็นคติชนสำคัญที่มีหน้าที่ธำรงรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของแต่ละชนชาติพันธุ์ไว้มิให้สูญหายไป **ถึงจะเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย แต่ความหมายก็ยังคงเดิมครับ** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ผีที่ผมไปงานเลี้ยงเป็นผีดี แต่ก็ไม่ใช่ว่าลาวครั่งจะมีแต่ผีดีนะครับ ผีร้าย ผีน่ากลัวก็มีเยอะ **ทั้งเรื่องราวผีเปรตตัวสูง ๆ ที่เดินมาขอส่วนบุญในหมู่บ้าน ผีร้ายที่คอยมารังควานทั้งผีปอบ ผีโป่ง** แต่ผมว่าผมก็เจอมาหมดแล้วครับ เรื่องราวของ** " **** ผี" ** ในหลาย ๆ ของกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทยที่ได้มีโอกาสเข้าไปสัมผัสและเรียนรู้ ** ผมชอบศึกษาเรื่องนี้มาก ถึงจะขนลุกซู่และเสียวสยองบ้างในบางครั้ง !!! ** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ในความเห็นของผม **....ผีเหล่านั้นมันเกิดขึ้นจากใจของเราเองครับ หากเราคิดและทำชั่ว ผีร้ายก็ปรากฏ หากเราทำดี คิดดีและปรารถนาดีต่อผู้อื่น ผีร้ายก็จะหายไป ....จากจิตใจของเรา** <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> เมื่อเราทำดี เราคงจะได้เห็น ผีดี ๆ บรรพบุรุษ ปู่ย่าตายายที่คอยคุ้มครองเราและสังคมไทยของเรา ให้กลับคืนมา ........ <span style="color: #333333; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ในวันนี้ ก็ยังไม่เคยเห็น** " **** ผีดี" ** ท่านมานานแล้ว เห็นแต่ผีร้ายโดยเฉพาะ**ผี "****อำนาจ" และผี "การเมือง"** ที่คอยเกาะกินแผ่นดิน เอารัดเอาเปรียบผู้คนอยู่ทุกวันจนอ่อนใจ **.....เมื่อไหร่มันจะตาย ๆ ไปให้หมดซักทีก็ไม่รู้** <span style="font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> ** อ้อ ! ** **........ลืมไป......มันเป็น** **“ผีร้าย” มันไม่มีวันตายอีกแล้ว !!!** <span style="font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"> [] <span style="color: #ff0000; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;">อ่านต่อ..................